ಬೇಸಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ

ನೀವು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಾ
ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಾ  ? 
ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವು  ಅಷ್ಟಾಂಗ ಯೋಗದ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆಸನದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೇ? ಮತ್ತು ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ.

 ನೀವು ಚಳಿಗಾಲ, ಬೇಸಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಬಹುದು  . ಆದರೆ ಕೆಲವು ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ. ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ.  ಹವಾಮಾನ ಸ್ನೇಹಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?  ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾಡವುದು ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ?

ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ಹವಾಮಾನ. 

ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ಅನಿಯಮಿತ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಮಲಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಯೋಗವು ಅದನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯು ಹವಾಮಾನದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಯೋಗದ ನಿಯಮಿತ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಈ ಶಕ್ತಿಯು ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಯೋಗ ಸಾಧಕರು (ಆರಂಭಿಕ)  ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಬೇಕು  . ಇದನ್ನು ನಾವು ವಿವರವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಅನುಕೂಲಕರ ಋತು ಯಾವುದು?

ನಿಯಮಿತ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸವು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹವಾಮಾನದ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಸ್ನೇಹಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಯಾವುದು ಎಂದು ನೋಡೋಣ  ?

ಕೆಲವು  ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವು  ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ,   ಪ್ರತಿ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಗಳಿವೆ .

ಹವಾಮಾನ ಸ್ನೇಹಿ  ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಏಕೆ

ಅಂದರೆ, ಯೋಗವು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಯಾವುದೇ ದ್ವಂದ್ವ (ಶೀತ-ಉಷ್ಣ, ಸುಖ-ದುಃಖ ಇತ್ಯಾದಿ) ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಹವಾಮಾನವುಉಸಿರಾಟದ ಸ್ಥಿತಿ ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕುಂಭಕವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಡಿ. ಉಸಿರಾಟದ ರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ರೋಗಿಗಳು ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.

ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ, ಋತುವಿನ ಪ್ರಕಾರ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಬೇಸಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ .

ಬಿಸಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ತಂಪು ಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ತಂಪು ನೀಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ?

1. ಶೀತಲಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ .

ಇದು ದೇಹಕ್ಕೆ ತಂಪು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ . ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

ವಿಧಾನ:-

ಪದ್ಮಾಸನ ಅಥವಾ ಸುಖಾಸನದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ.
ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ.
ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿ.
ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರತೆಗೆಯಿರಿ. ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಿಂದ ಮಡಚಿ ಕೊಳವೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿ.
ನಾಲಿಗೆಯ ಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಉಸಿರಾಡಿ.
ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬಿದ ನಂತರ, ಉಸಿರನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನಿಲ್ಲಿಸಿ.
ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸಿ ಮತ್ತು ಗಲ್ಲವನ್ನು ಎದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ (ಜಲಂಧರ ಬಂಧ).
ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನೇರಗೊಳಿಸಿ. ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ನೆರವೇರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಾಗಿ, ನಾಲಿಗೆಯ ಟ್ಯೂಬ್ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಉಸಿರಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಕುಂಭಕ ದ ಲ್ಲಿ ಇರಿ. ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉಸಿರನ್ನು ಬಿಡಿ
ಈ ರೀತಿಯ 5 ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ. ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾಡಿ.
ಲಾಭ :-

ಇದು ದೇಹಕ್ಕೆ ತಂಪು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ .

2. ಸಿತ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ . ಇದು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಪ್ರಾಣಯಾಮ

ಚಂದ್ರ ಭೇದನ ಸೂರ್ಯ ಭೇದನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಂಪಾಗಿಸುವ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಸಿಂಪಥೆಟಿಕ್ ನರಮಂಡಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಡಾ ನಾಡಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಂದ್ರ ತಂಪಿನ ಪ್ರತೀಕ..

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಉಷ್ಣತೆಯೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಚಂದ್ರ ಭೇದನ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸುತ್ತದೆ .ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಹಿತವಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇತರ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ತಾಪಮಾನದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯೂ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಚಂದ್ರ ಭೇದನ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಾವು ಶೀತ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲಬಹುದು.
.ವಿಧಾನ:-

ಪದ್ಮಾಸನ ಅಥವಾ ಆರಾಮದಾಯಕ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ.
ಜ್ಞಾನ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿ.
ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ದವಡೆಗಳನ್ನು (ಹಲ್ಲು) ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಿ.
ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಅಂಗುಳಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ. ತುಟಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡಿ.
ಹಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪೂರಕಗೊಳಿಸಿ.
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಸಿರಾಟದ ನಂತರ, ನಿಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಕುಂಭಕ ಮತ್ತು ಜಲಂಧರ ಬಂಧವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ.
ನಿಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನೇರಗೊಳಿಸಿ. ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಿಡಿ.
ಇದು ಒಂದು ಚಕ್ರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇತರ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ.
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿ.

ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:-

ಇದೂ ಕೂಡ ತಂಪು ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ .

3. ಚಂದ್ರಭೇದನ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ . ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವಾಗಿದೆ . ಈ ನಾಡಿ ದೇಹಕ್ಕೆ ತಂಪು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವಾಗಿದೆ .

ವಿಧಾನ:-

ಪದ್ಮಾಸನ ಅಥವಾ ಸುಖಾಸನದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ.
ಎಡಗೈಯನ್ನು ಜ್ಞಾನ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ.

ಬಲಗೈಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ .
ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಿಂದ ಬಲ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ. ಎಡ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆ (ಚಂದ್ರನಾಡಿ ) ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘವಾದ ಉಸಿರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿದ ನಂತರ, ಎಡ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ.
ಪೂರ್ಣ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ನೀವು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಎರಡನೇ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಎಡದಿಂದ ಉಸಿರಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಉಸಿರನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಲಭಾಗದಿಂದ ಬಿಡಿ.
ಅಂತೆಯೇ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇತರ ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿ.
ಲಾಭ :-

ದೇಹಕ್ಕೆ ತಂಪು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಸೂರ್ಯನಾಡಿ ಯೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನ.
ದೇಹದ ಪಿತ್ತ ದೋಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ.
ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ.